قلب هایی به وسعت دنیا

رمز گشایی از یک فاجعه ضروری

بامداد روز جمعه،13 دی ماه سال 1398،حدود ساعت 1:20 صبح،یک فروند پهپاد MQ_9 آمریکایی در جریان عملیاتی به نام آذرخش کبود،کاروان حامل سردار قاسم سلیمانی فرمانده شاخه برون مرزی سپاه پاسداران با نام سپاه قدس را با موشک ضد زره هدف حمله قرار داد.

این پهپاد شناسایی/رزمی که حدود 370KM/h سرعت داشته و تیمی 2 نفره آن را هدایت می کردند،به 4 فروند موشک،از خانواده موشک ضد زره AGM_114 HELLFIRE بود که دو فروند از این موشک ها را به سمت خودرو حامل سردار سلیمانی شلیک می کند.

این موشک ها بر روی امواج تلفن ماهواره ای سردار سلیمانی قفل شده بودند که از قبل توسط نیرو های نفوذی اطلاعات آن به دست نیرو های آمریکایی رسیده بود، موشک سوم نیز به خودرو دوم اصابت می کند.

در جریان این حمله، سردار قاسم سلیمانی،به همراه ابومهدی المهندس،معاون بسیج مردمی عراق،به شهادت می رسند.

5 روز پس از این اتفاق، در روز 18 دی ماه و ساعت 1:20 صبح، نیروی هوا فضای سپاه پاسداران به انتقام حمله صورت گرفته، با 13 فروند موشک بالستیک از نوع قیام و فاتح_313،پایگاه عین الأسد در استان الأنبار عراق، و پایگاهی در اربیل که نیرو های اطلاعاتی CIA در آن مستقر بودند را هدف حملات موشکی قرار داد.

نکته جالب ماجرا این است که اهمیت حمله به پایگاه آمریکایی در اربیل و البته دستاورد حاصل از آن، کاملا مهم تر از حمله به پایگاه عین الأسد بود، اما به دلایل امنیتی هیچگاه از سوی فرماندهان نظامی اشاره خاصی به این حمله و اهمیت بالای افراد کشته شده در آن نشد.

و اما موضوع اصلی بعد از این حمله موشکی اتفاق میافتد‌.

ساعاتی پس از حملات موشکی و در حالی کشور عملاً در شرایط جنگی قرار داشت، در حدود ساعت 6:20 دقیقه صبح، یک هواپیمای مسافربری، با شماره 752 هواپیمایی بین المللی اوکراین، اندکی پس از برخاستن از فرودگاه بین المللی امام خمینی، در نزدیکی شاهد شهر استان تهران سقوط کرد، در پی این حادثه همه 176 سرنشین این هواپیما جان باختند.

اندکی پس از این ماجرا و قبل از این که مقامات ایرانی اظهار نظر واضحی در مورد این سانحه داشته باشند، دونالد ترامپ، رئیس جمهور وقت ایالت متحده آمریکا از احتمال قصور پدافند ایران در سرنگونی این پرواز سخن گفت.

اما مقامات کشور پس از مدتی که اصرار به سقوط هواپیما به دلیل نقص فنی داشتند، به طور رسمی اعلام کردند که دلیل این حادثه قصور افسر یکی از سامانه های پدافندی TOR_M1 نیروی هوا فضای سپاه پاسداران در رینگ پدافندی فرودگاه امام خمینی (این سامانه همان روز به رینگ پدافندی تهران اضافه شده بود)، در عدم تنظیم مجدد جهت شمال سامانه پس از جابجایی، و تشخیص اشتباه هواپیما به عنوان موشک کروز بوده است.

در مورد این ادعا،باید گفت که سامانه TOR_M1 سامانه ای کاملا متحرک است و اصل طراحی آن بر اساس تحرک بالا بوده است، در این سامانه پس از هر بار جابجایی و استقرار مجدد،جهت شمال سامانه به صورت خودکار تنظیم می شود و احتیاجی به تنظیم آن توسط اپراتور سامانه نیست.

پس از این اتفاق بود که با هدف به حاشیه کشاندن عملیات شهید سلیمانی، هجمه های رسانه ای، بین المللی و داخلی به کشور و البته سپاه پاسداران اوج گرفت.

علاوه بر این،گمامه زنی های فراوانی در مورد دلایل این اتفاق شکل گرفت، از دلایل CLEAR نشدن آسمان و دادن اجازه پرواز به هواپیما گرفته، تا جنگ الکترونیک و فریب سامانه پدافندی و البته شایعات نفوذ در سیستم پدافندی کشور.

پس از گذشت حدود 2 سال از این اتفاق، با مرور اتفاقات رخ داده به بررسی یکی از احتمالات اصلی رخ دادن این اتفاق می پردازیم.

بگذارید کمی به عقب بازگردیم.

پس از حملات موشکی ایران به مواضع نظامی آمریکا در کشور عراق، بر خلاف اخبار منتشره و تصور رسانه ها، دونالد ترامپ بلافاصله تصمیم به پاسخگویی گرفتت، اما علاوه بر قدرت پدافندی ایران، یک مشکل بزرگ دیگر نیز در این راه وجود داشت.

دقیقا از لحظه شروع حملات موشکی، یگان های جنگ الکترونیک کشور، کلیه سیستم های راداری، شناسایی و راهبری موجود در منطقه را هدف شدید ترین حملات خود قرار داده و مختل کرده بودند.

این حملات الکترونیکی حتی باعث شده بود ارتباط 2 فروند پهپاد شناسایی/رزمی آمریکایی که بر فراز پایگاه عین الأسد در حال پرواز بودند تا زمان پایان جنگال (جنگ+ال،ال مخفف الکترونیک است) به طور کامل با اپراتور قطع شود، یکی از دلایل موفقیت حملات موشکی در عملیات شهید سلیمانی نیز همین عملیات جنگ الکترونیک بود.

ارتش آمریکا برای جبران این خلأ راداری که به خاطر این حمله ایجاد شده بود و برای شناسایی نقاط استقرار سامانه های راداری پدافندی ایران، دو آواکس (رادار هوا بُرد؛ سیستم پیش اخطار و کنترل هوایی)، یکی را از پایگاه های هوایی خود در عربستان سعودی و دیگری را از پایگاه هوایی خود در ترکیه، به پرواز درآورد.

با این اقدام، بخش زیادی از مناطق شمالی و جنوبی کشور تحت پوشش این دو آواکس قرار گرفت.

اما هنوز نقاط مرکزی کشور که اکثر اهداف اصلی برای موج اول موشک های کروز آمریکایی در آن مکان ها قرار داشت تحت پوشش رادار این آواکس ها نبود.

آمریکایی ها از قبل برای چنین شرایطی آماده شده بودند، ارتش آمریکا یک فروند بوئینگ_737، که در زیر شکم مجهز به سنسور های پیشرفته و رادار 3 بعدی شده بود و برای استفاده در مواقع ویژه به شکل هواپیمای مسافربری استتار شده بود (اما در اصل یک نوع آواکس محسوب می شد) را در اختیار یکی از هم پیمانان اصلی خود، یعنی اوکراین قرار داد تا تحت پوشش هواپیمای مسافر بری در شرکت هواپیمایی بین المللی اوکراین استفاده شده و به ایران سفر کند.

مأموریت اصلی این هواپیما، تکمیل نقاط کور راداری و مشخص شدن دقیقِ آخرین مکان استقرار سامانه های راداری/پدافندی ایران بود.

این اتفاق طبق برنامه پیش رفته و این هواپیما با سنسور های جاسوسی روشن وارد ایران شده و سپس در فرودگاه امام خمینی نشست.

اما سیستم های سایبری سپاه که در در حوالی فرودگاه مستقر بودند، متوجه ارسال/دریافت سیگنال های غیر عادی از این هواپیما شدند.

به همین دلیل بلافاصله پس از فرود هواپیما در فرودگاه امام، عوامل فنی و خدمه پرواز بازداشت شده و هواپیما مورد بازرسی کامل قرار می گیرد، حتی گفته می شود که پوسته موتور هواپیما نیز باز شده و موتور بازرسی می شود، اما تجهیزات جاسوسی که در حین بازرسی خاموش بوده و به خوبی استتار شده بودند کشف نمی شوند.

فرماندهی پدافندی نیروی هوا فضای سپاه پس از با خبر شدن از این اتفاق، با وجود عدم کشف مورد مشکوکی از بوئینگ اوکراینی، برای خنثی کردن هرگونه نقشه احتمالی، دستور تغییر سریع چینش راداری/پدافندی رینگ آخر پدافندی پایتخت داده که طبق این دستور محل سامانه ها تغییر می کند.

با وجود عدم کشف تجهیزات، ایران باز هم به عدم پرواز هواپیما اصرار می ورزد، اما پس از تهدیدات شرکت هواپیمایی اوکراین به شکایت و جریمه چندین هزار دلاری برای هر ساعت توقیف هواپیما و البته عدم حمایت داخلیِ کافی از نیرو های حامی عدم پرواز این هواپیما، دلیل تاخیر چند ساعته پرواز، نقص فنی هواپیما اعلام شده و در حدود ساعت 6 صبح هواپیما پس از مسافر گیری پرواز می کند.

بوئینگ اوکراینی پس از پرواز، برای بروزرسانی داده ها و اطلاعات جدید ترین محل سامانه های راداری/پدافندی اطراف تهران، مجددا رادار 3 بعدی خود را روشن می کند.

بدون شک به محض دریافت جدید ترین اطلاعات از محل استقرار سامانه های راداری/پدافندی ایران، موج اول عملیات مقابله به مثل آمریکا با شلیک انبوه موشک های کروز از محل های مختلف در سراسر منطقه برای سرکوب پدافند ایران آغاز و پس از آن نیز (در صورت موفقیت سرکوب پدافند هوایی) در موج های بعدی حمله به اهداف استراتژیک کشور، مانند فرودگاه ها، پایگاه های نظامی و پالایشگاه ها انجام می گرفت.

اینجا بود که نیرو های نظامی ایران اطمینان پیدا کردند که شک اولیه درست بوده و این هواپیما چشم ارتش آمریکا و گرا دهنده برای سرکوب دقیق پدافند کشور می باشد و هر ثانیه ادامه پرواز آن، کشور را به سمت یک فاجعه بزرگ پیش می برد.

با توجه به زمان بسیار محدودی که این هواپیما برای کامل کردن اسکن خود و ارسال نتیجه ای آن نیاز داشت، به هیچ عنوان عملیات اسکرامبل (پرواز جنگنده های شکاری و اجبار هواپیما به فرود) امکان پذیر نبوده و اصولا زمانی برای آن در دسترس نبود.

حال شاید بهتر بتوان اظهارات معروف سردار امیر علی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوا فضای سپاه پاسداران را درک کرد، ایشان در گفت و گویی که هنگام بیان دلایل این حادثه با خبرنگاران خبرگذاری های مختلف داشتند، از قول اپراتور سامانه پدافندی TOR_M1 که هواپیمای اوکراینی را مورد هدف قرار داد گفتند که فقط 10s برای تصمیم گیری فرصت داشته است.

این جمله بدان معناست که افسر فرمانده این سامانه فقط 10s فرصت داشته است که انتخاب کند هواپیمایی با 170 انسان را مورد هدف قرار دهد، یا پدافند و زیر ساخت های نظامی و صنعتی کشور پذیرای صد ها فروند کروز آمریکایی و در صورت سرکوب پدافند، آسمان کشور میزبان جنگنده های دشمن شود.

همانطور که همه می دانیم، اپراتور سامانه گزینه اول را انتخاب کرده و در ساعت 6:19 صبح، یک موشک از سامانه به سمت هدف شلیک می شود.

سامانه TOR_M1 مذکور برای شلیک همزمان 2 موشک به سمت هر هدف تنظیم شده بود (به خاطر ایجاد اطمینان بالا تر از مورد هدف قرار گرفتن اهداف) اما به دلیل نقص فنی یکی از موشک ها، سامانه صرفا یک موشک را به سمت هواپیمای اوکراینی شلیک می کند.

پس از شلیک افسر سامانه یکی دیگر از موشک های LOAD شده در سامانه را بر روی هدف تنظیم کرده و 24s پس ازموشک اول، موشک دوم نیز شلیک می شود (به احتمال فراوان دلیل شلیک موشک دوم عدم ساقط شدن هواپیما و ادامه حرکت آن و احتمالا ادامه فعالیت رادار و سنسور های منصوب بر آن پس از اصابت موشک اول می باشد).

هنوز که هنوز است دلیل وارونه بیان کردن حقیقت از سوی مقامات نظامی کشور مشخص نشده است، شاید چون به قوه درک اکثریت مردم کشور در اعلام این موضوع شک داشتند، یا نگران فشار های بین المللی بودند و یا...

به هرحال این دلیل هرچه که بود، با فرا رسیدن دومین سالگرد این اتفاق، بیش از پیش به یاد سخنان سپهبد محمود منصور، نایب رئیس پیشین سازمان اطلاعات و فرمانده گردان 163 ارتش مصر و مؤسس سازمان اطلاعات و امنیت قطر میافتیم که در مورد این اتفاق گفت:

آن افسر هر که بود با تصمیم سختش، یک کشور یا یک حاکمیت سیاسی را از سقوط نجات داد.

بهتر است دولت مردان ایرانی به جای خجالت کشیدن و کتمان حقیقت، واقعیت های رخ داده را برای ملتشان بگویند، موشک های کروز آمریکایی فقط 10s پس از LOAD کامل اطلاعات دچار BLANK OUT (سیاهی راداری) و کوری شدند.

ما وطن دوستان بسیار غمگین و عزادار مسافران هواپیمای اوکراینی هستیم، اما با این تفاوت که ما بلافاصله پس از شنیدن خبر سانحه عزادار شدیم،نه پس از شنیدن دلیل سانحه...